နေပြည်တော်ရှိ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစည်းအဝေးတွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုကြသည်။ ဓာတ်ပုံ- Aung Shine Oo/AP/dpa
Keystone
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပါလီမန်ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ပြန်လည်ကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ယနေ့နံနက် (ဒေသစံတော်ချိန်) အစည်းအဝေးကို စစ်အစိုးရက သင်္ကေတပြုသည့် ခြေလှမ်းအဖြစ် ရှုမြင်သည်- နိုင်ငံရေး ကျွမ်းကျင်သူများ၏ ပြောကြားချက်အရ တပ်မတော်သည် ငါးနှစ်ကြာ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ပြီးနောက် ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိရန် ကြိုးစားနေခြင်းမျှသာ ဖြစ်သည်။
အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် (NLD) ပါတီက ၂၀၂၀ ပါလီမန် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြတ်ပြတ်သားသား အနိုင်ရရှိခဲ့သော နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုရှင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်များက ဖြုတ်ချခဲ့သည်။ အသက် (၈၀) အရွယ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် အခြား နိုင်ငံရေးသမား အများအပြား ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး စစ်ခေါင်းဆောင်များက အရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာကာ အာဏာရခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ သူမသည် သံလက်သီးဖြင့် အုပ်စိုးခဲ့သည်။
စစ်တပ်နဲ့ ဆက်စပ်ပါတီက ကြီးစိုးတယ်။
လက်ရှိဖွဲ့စည်းပုံပါရှိသော လွှတ်တော်သည် 2025 ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းနှင့် 2026 ခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် စစ်အစိုးရက ကျင်းပခဲ့သော အငြင်းပွားဖွယ် ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်ဖြစ်သည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ယခင်အာဏာရပါတီနှင့် နီးစပ်သည့် ပါတီများသည် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသောကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲကို နိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် ကျင်းပခွင့်မရှိသဖြင့် ဝေဖန်သူများနှင့် လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူများက မဲများကို လွတ်လပ်မျှတမှုမရှိဟု ဖော်ပြကြသည်။
ပါလီမန်အသစ်ကို တပ်မတော်လိုလားသော ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP) က လွှမ်းမိုးထားသည်။ ထို့အပြင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့်အတိုင်း ထိုင်ခုံနေရာများ၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းကို တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ်များက တိုက်ရိုက်နေရာယူထားသောကြောင့် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များကို နိုင်ငံရေးအရ လွှမ်းမိုးမှုများစွာရရှိစေပါသည်။ အောက်လွှတ်တော်အပြီးမှာ အထက်လွှတ်တော်ကို ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ ခေါ်ယူမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
သွေးထွက်သံယို ပြည်တွင်းစစ် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပါသည်။
ပြည်ပမှ ဝေဖန်မှုများကို လျော့ပါးစေရန် စစ်အစိုးရ၏ ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ ကြိုးပမ်းမှုကို ဝေဖန်သူများက ပြောဆိုနေကြပြီး ယခင်က မြန်မာနိုင်ငံသည် သွေးထွက်သံယို ပြည်တွင်းစစ်သို့ နစ်မြုပ်နေချိန်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် တပ်မတော်သည် လူမျိုးစုအသီးသီးမှ သူပုန်များနှင့် အသစ်ဖွဲ့စည်းထားသော တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များကို တိုက်ခိုက်လျက်ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် အရပ်သားများသည် မကြာခဏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော အကြမ်းဖက်မှုများကို မကြာခဏ ခံစားနေကြရသည်။
လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ Human Rights Watch သည် “အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲ” နှင့် “စစ်တပ်၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖိနှိပ်မှုကို ငါးနှစ်နီးပါးကြာပြီးနောက် နိုင်ငံတကာတရားဝင်မှုရရှိရန် အပြင်းအထန်ကြိုးပမ်းမှု” ကို ကြိုပြောထားပြီးဖြစ်သည်။ ဖိလစ်ပိုင်က ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူတဲ့ အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများအဖွဲ့ (အာဆီယံ) ကလည်း ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်ကို အသိအမှတ်မပြုဘူးလို့ ကြေငြာထားပြီးသားပါ။
About the Author
