ဂါနာတပ်မတော်ကို နှစ်ရှည်လများ ကင်းလွတ်ခွင့်ပြုထားမှုကို ရုပ်သိမ်းလိုက်ပြီးနောက် Burma Camp အတွင်းရှိ စီးပွားရေးအော်ပရေတာ ၁,၂၀၀ ခန့်သည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား စတင်ပေးဆောင်ရန် စီစဉ်ထားသည်။
စွမ်းအင်ဝန်ကြီး Mr John Abdulai Jinapor သည် 2026 ခုနှစ် မတ်လ 24 ရက်နေ့ အင်္ဂါနေ့တွင် ပါလီမန်အစိုးရအာမခံကော်မတီရှေ့မှောက်တွင် ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့ပါသည်။
အအေးဆိုင်များ၊ ဆံပင်ညှပ်ဆိုင်များ၊ အဝတ်လျှော်ဆိုင်များနှင့် အဝတ်လျှော်ဝန်ဆောင်မှုများ အပါအဝင် ထိခိုက်နစ်နာရသည့် အဖွဲ့အစည်းများသည် စစ်တပ်နယ်မြေအတွင်း အမြတ်အစွန်းများသည့် လုပ်ငန်းများအဖြစ် လုပ်ကိုင်နေသော်လည်း လျှပ်စစ်နှင့် ရေခပေးဆောင်ခြင်းမရှိဘဲ လည်ပတ်နေကြောင်း ၎င်းက ရှင်းပြသည်။
စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကို လည်ပတ်လုပ်ကိုင်နေသူ အများအပြားသည် တက်ကြွသော စစ်မှုထမ်းများမဟုတ်ကြောင်း Mr Jinapor မှ မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။
“တချို့က စစ်သားတွေတောင် မဟုတ်ဘူး” ဟု Mr Jinapor က ကော်မတီကို ပြောကြားခဲ့သည်။ “သူတို့က စစ်သားတွေ ထွက်သွားတုန်းက စီးပွားရေး လုပ်ငန်းတွေ ထူထောင်တယ်။ ကလေးရှိရင် တန်းလျားတွေ တန်းလျားမှာ ကလေးရှိရင် ဒီကလေးက မင်းနဲ့အတူ တန်းလျားမှာ နေသင့်တယ်။ ဒါကြောင့် စစ်တပ်မဟုတ်တဲ့သူတွေလည်း စစ်တန်းလျားမှာ နေနေကြရတယ်။ ကံမကောင်းတာက စစ်မှုထမ်းမဟုတ်တဲ့ သူတွေက စစ်မှုထမ်းတွေထက်တောင် ပိုများတယ်။”
ဘားမားစခန်းသို့ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာလာရောက်လည်ပတ်ခြင်းသည် စီးပွားဖြစ်လုပ်ငန်းများအတွက် အသုံးစရိတ်ကင်းလွတ်ခွင့် စောင်မမှုအား ရပ်ဆိုင်းရန် ဆုံးဖြတ်ချက်အား အသိပေးခဲ့ပြီး ယင်းလှုပ်ရှားမှုသည် နိုင်ငံရေးအရ စိန်ခေါ်မှုဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။
“ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင်က ခက်ခဲတဲ့ နိုင်ငံရေး ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ခံယူခဲ့ရပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ “ကျွန်တော် ဝင်လာချိန်အထိ တန်းလျားတိုင်းရှိ လျှပ်စစ်မီး သုံးစွဲမှုတိုင်း လုံးဝ အခမဲ့ဖြစ်သည်”
အဆိုပါ ထုတ်ဖော်မှုသည် ကန့်သတ်ကင်းလွတ်ခွင့်များ အရ အများသူငှာ အဖွဲ့အစည်းများ အနှံ့ ကြိုတင်ငွေပေး မီတာများ တပ်ဆင်ခြင်းအား 2025 ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် ကက်ဘိနက် ညွှန်ကြားချက်တွင် ဆွေးနွေးမှု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ မူဝါဒသည် ဂါနာလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၊ ဂါနာရဲဌာန၊ သမ္မတရာထူးအပြင် ပြည်သူ့ပညာရေးနှင့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများကိုပါ အကျုံးဝင်ပါသည်။
ကြားနာမှုအတွင်း ကော်မတီဝင်များသည် ကင်းလွတ်ခွင့်များ၏ အတိုင်းအတာနှင့် ပတ်သက်၍ အထူးသဖြင့် ဂါနာအမျိုးသားမီးသတ်ဝန်ဆောင်မှု၊ ဂါနာလူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာနနှင့် ဂါနာအကျဉ်းထောင်ဝန်ဆောင်မှုတို့ ပါဝင်ခြင်းရှိမရှိ မေးခွန်းထုတ်ခဲ့သည်။
ကော်မတီသည် လုပ်ငန်းမပိတ်မီ 2026 ခုနှစ် မတ်လ 24 ရက်နေ့မတိုင်မီ ကင်းလွတ်ခွင့်ပြုထားသည့် အဖွဲ့အစည်းအားလုံး၏စာရင်းကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်တင်ပြရန် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနကို ညွှန်ကြားခဲ့သည်။
ညွှန်ကြားချက်ကို ထုတ်ပြန်ပြီး ကိုးလအကြာတွင် ကော်မတီက ပြည်နယ်အစိုးရ အဖွဲ့ အစည်း မည်မျှအထိ တိုင်းတာမှု အပါအဝင် အကောင်အထည်ဖော်မှု အတိုင်းအတာကို မဆုံးဖြတ်ရသေးကြောင်း ပြောသည်။ ထိုနေ့တွင်ပင် ဥက္ကဋ္ဌက ဝန်ကြီးထံ စာဖြင့် ရေးတင်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။
ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော မီတာတိုင်းတာခြင်းအစီအစဉ်တွင်၊ Mr Jinapor သည် ၎င်း၏အုပ်ချုပ်မှုသည် ရာထူးတာဝန်ယူပြီးနောက် မီတာတွင် သိသာထင်ရှားသော ချို့ယွင်းချက်ကို အမွေဆက်ခံကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။
ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် GH¢ 9.3 ဘီလီယံခန့်အား ကေဘယ်များပေါ်တွင် အဓိကအသုံးပြုခဲ့ပြီး မီတာနှင့် ထရန်စဖော်မာများကို အကန့်အသတ်ဖြင့် ထောက်ပံ့ပေးနိုင်သည့်အခါ 2024 ခုနှစ်တွင် ဂါနာလျှပ်စစ်ကုမ္ပဏီမှ ဂါနာလျှပ်စစ်ကုမ္ပဏီမှ ဝယ်ယူရေးဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်များကြောင့် စိန်ခေါ်မှု၏တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
သူ့အဆိုအရ၊ ဝယ်ယူရေးအသုံးစရိတ်ကို GH¢ 1.8 ဘီလီယံအထိ လျှော့ချခဲ့ပြီး မီတာနှင့် ထရန်စဖော်မာများ ရယူခြင်းအပေါ် ပြန်လည်အာရုံစိုက်ခဲ့သည်။
“ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ အလွန်ကောင်းမွန်တဲ့ မီတာထောက်ပံ့မှုတွေကို ဆောင်ရွက်ပေးလိုက်ပြီလို့ ကြေညာရတာကို ဝမ်းမြောက်မိပါတယ်” ဟု ၎င်းက ကော်မတီအား ပြောကြားပြီး တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ထရန်စဖော်မာ အစားထိုး လေ့ကျင့်ခန်းကို မတ်လမကုန်မီတွင် စတင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
ကော်မတီသည် ကျန်ရှိသော တပ်ဆင်မှုအား အစိုးရက ပံ့ပိုးနေချိန်တွင် အကျိုးခံစားခွင့်ရှိသော ရပ်ရွာများကို တိုင်များနှင့် အလုပ်သမားများ ပံ့ပိုးပေးရန် လိုအပ်သည့် ကိုယ်ပိုင်-ကူညီ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားရရှိရေး ပရောဂျက်၏ အခြေအနေကိုလည်း ပြန်လည်သုံးသပ်ခဲ့သည်။
အခကြေးငွေမယူသော အလုပ်သမားများကို ပေးဆောင်ရန် ဆန္ဒမရှိသောကြောင့် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများစွာက အဆိုပါပုံစံသည် ထိရောက်မှုမရှိတော့ကြောင်း Mr Jinapor က ပြောကြားခဲ့သည်။
“လူထုတွေက အဲဒါကို လုပ်မှာမဟုတ်ဘူး” ဟု အချို့က မူလဆန္ဒအလျောက် ရည်ရွယ်ထားသည့် ဝန်ဆောင်မှုများအတွက် ငွေပေးချေနေပြီဟု မှတ်ချက်ပြုထားကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။ “နာမည်က ကိုယ်ကျိုးရှာတာတောင် အစိုးရက အပြည့်အ၀ ထောက်ပံ့ပေးထားပါတယ်” ဟု ၎င်းက လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအား ပြောကြားခဲ့သည်။
လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များသည် ၎င်းတို့၏ မဲဆန္ဒနယ်များတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ချိတ်ဆက်မှု အရှိန်မြှင့်ရန်အတွက် ကိုယ်ပိုင်ဘဏ္ဍာငွေကို အသုံးပြုသည့် ကုန်ကျစရိတ်ခွဲဝေကျင့်သုံးမှုနှင့် ပတ်သက်၍လည်း စိုးရိမ်မှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးသည် ဆိုင်းငံ့ထားသည့် အသိုင်းအဝိုင်း ၂၅ ခုအတွက် ရန်ပုံငွေချိတ်ဆက်မှုများကို ထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။
Mr Jinapor က အဆိုပါအလေ့အထကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့သော်လည်း ရေရှည်မတည်မြဲကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။
“လွှတ်တော်အမတ်တွေ ဝန်ပိုနေပြီ” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ “အစိုးရအနေနဲ့ ပြည်သူတွေအတွက် လျှပ်စစ်မီးရရှိဖို့ အဲဒီငွေတွေကို လွှတ်တော်အမတ်တွေက သူတို့ရဲ့ ကန့်သတ်ငွေတွေကို တခြားပရောဂျက်တွေမှာ သုံးနိုင်စေဖို့အတွက် ရှာဖွေရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
About the Author
