‘လိမ်လည်မှုအခြေအနေ’ ၏ခေတ်- အရှေ့တောင် အာရှတွင် တရားမဝင် ဒေါ်လာဘီလီယံပေါင်းများစွာ တန်ဖိုးရှိသော လုပ်ငန်းတစ်ခု အမြစ်တွယ်လာပုံ | ဆိုက်ဘာမှုခင်း

Fသို့မဟုတ် ပေါက်ကွဲမှုများမစတင်မီ ရက်ပိုင်းအလိုတွင်၊ စီးပွားရေး ပန်းခြံသည် လွင့်စင်သွားခဲ့သည်။ ဗုံးများ ပေါက်ကွဲသွားသောအခါတွင် ရုံးခန်းအလွတ်များကို ဖြိုချပြီး ပဲ့တင်သံများကြားမှ အစားအသောက်မျိုးစုံ စားသောက်ခန်းမများကို ဖြိုချပစ်လိုက်သည်။ ဒိုင်းနမိုက်ကြောင့် လေးထပ်ဆေးရုံ၊ အသံတိတ်ကာရာအိုကေဆိုင်များ၊ စွန့်ခွါသွားသည့် အားကစားရုံများနှင့် အဆောင်ခန်းများ ပြိုကျခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့်ပင် အာရှတိုက်၏ နာမည်အကြီးဆုံး “လိမ်လည်လှည့်စားသည့်စင်တာများ” ဖြစ်သည့် KK Park ၏ နိဂုံးချုပ်လာသည်ကို မြန်မာစစ်အစိုးရမှ ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ အဆိုပါစက်ရုံသည် လူထောင်ပေါင်းများစွာကို ချုပ်နှောင်ထားပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ လူများကို မဆုတ်မနစ် လိမ်လည်လှည့်ဖြားခိုင်းစေခဲ့သည်။ အခုက အပိုင်းလိုက် အဆင့်လိုက် လုပ်နေတယ်။

ဒါပေမယ့် ပန်းခြံရဲ့လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်သူတွေ မရှိတော့တာကြာပါပြီ၊ ဖြိုခွင်းတော့မယ်ဆိုတာ သိသာထင်ရှားပါတယ်၊ သူတို့ဟာ တခြားနေရာမှာ ဈေးဆိုင်ဖွင့်ပြီး အလုပ်ရှုပ်နေကြတယ်။ အလုပ်သမား ၁၀၀၀ ကျော် နယ်စပ်ကို ဖြတ်ကျော်ထွက်ပြေးနိုင်ခဲ့ပြီး အခြား ၂၀၀၀ ခန့်ကိုလည်း ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားခဲ့သည်။ သို့သော် လူကုန်ကူးခံရပြီး ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သည့် အလုပ်သမား ၂၀,၀၀၀ အထိ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရ၏ ကင်မရာများနှင့် ဝေးကွာသော KK ပန်းခြံကဲ့သို့ လိမ်လည်လှည့်စားသည့် စင်တာများသည် ဆက်လက် ရှင်သန်နေပါသည်။

ထို့ကြောင့် monolithic တွင်ဒေါ်လာဘီလီယံပေါင်းများစွာရှိသောကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းသည်ကျွန်ုပ်တို့သည် “scam state” ခေတ်သို့ရောက်နေပြီဟုကျွမ်းကျင်သူများကပြောကြသည်။ narco-state ကဲ့သို့ပင်၊ တရားမဝင်စက်မှုလုပ်ငန်းသည် ၎င်း၏တရားဝင်အဖွဲ့အစည်းများအတွင်းသို့ နက်ရှိုင်းစွာတူးဆွပြီး စီးပွားရေးကို ပြန်လည်ပုံဖော်ခြင်း၊ အစိုးရများကို ဖောက်ပြန်ခြင်းနှင့် တရားမဝင်ကွန်ရက်တစ်ခုပေါ်တွင် နိုင်ငံတော်အားကိုးအားထားမှုကို ထူထောင်သည့်နိုင်ငံများကို ရည်ညွှန်းသည်။

KK Park စီးနင်းမှုသည် အရှေ့တောင် အာရှတစ်လွှားရှိ လိမ်လည်မှုစင်တာများကို လူသိရှင်ကြား ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဖြိုခွဲမှု ဆက်တိုက်ပြုလုပ်ခဲ့သည့် နောက်ဆုံးအကြိမ်ဖြစ်သည်။ ဒါပေမယ့် ဒေသဆိုင်ရာ လေ့လာသုံးသပ်သူတွေကတော့ ဒါတွေဟာ ကြီးမားစွာ စွမ်းဆောင်နိုင်သလို၊ နိုင်ငံတကာဖိအားပေးခံနေရသော တာဝန်ရှိသူများက ၎င်းတို့ကို နှိမ်နင်းရန် နိုင်ငံတကာဖိအားပေးခံနေရသော်လည်း အမြတ်အစွန်းများသော ကဏ္ဍကို ဖယ်ရှားရန် စိတ်ဝင်စားမှုနည်းပါးသော တာဝန်ရှိသူများက “နိုင်ငံရေးဇာတ်ရုံ” ဖြစ်သည့် အလယ်တန်းကစားသမားများကို ပစ်မှတ်ထားကြသည်။

“ဒါက မင်းမှဲ့ကိုမထိချင်တဲ့ Whack-a-Mole ကစားနည်းတစ်ခုပါ” ဟု Harvard University’s Asia Center မှ လာရောက်လေ့လာသူနှင့် မဲခေါင်ဒေသဖြတ်ကျော်မှုနှင့် ဆိုက်ဘာရာဇ၀တ်မှုဆိုင်ရာကျွမ်းကျင်သူ Jacob Sims က ပြောကြားခဲ့သည်။

လွန်ခဲ့သည့်ငါးနှစ်အတွင်း လိမ်လည်လှည့်ဖြားမှုမှာ “အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုအသေးစားကွင်းများမှ စက်မှုစကေးနိုင်ငံရေးစီးပွားရေးသို့ ပြောင်းလဲသွားသည်” ဟု Sims ကဆိုသည်။

“စုစုပေါင်း GDP အရ မဲခေါင်ဒေသခွဲတစ်ခုလုံးအတွက် အသာစီးရနေတဲ့ စီးပွားရေးအင်ဂျင်ပဲ၊ အဲဒါက လွှမ်းမိုးကြီးစိုးတဲ့ နိုင်ငံရေး အင်ဂျင်မဟုတ်ရင် အဲဒါက လွှမ်းမိုးထားတဲ့ထဲက တစ်ခုလို့ ဆိုလိုတယ်။

မြန်မာ၊ ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် လာအိုနိုင်ငံရှိ အစိုးရပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူများသည် ဂါးဒီးယန်း၏မေးခွန်းများကို ဖြေကြားခြင်းမရှိသော်လည်း မြန်မာစစ်တပ်သည် “လိမ်လည်လှည့်စားမှုများအား အမြစ်မှနေ၍ လုံးဝချေမှုန်းပစ်ရန် လုပ်ဆောင်နေသည်” ဟု ယခင်က ပြောကြားထားသည်။ ကမ္ဘောဒီးယားအစိုးရသည် ၎င်းအား “အင်အားကြီးသူများက ပံ့ပိုးပေးသော ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဆိုက်ဘာရာဇ၀တ်မှုကွန်ရက်များ” တွင် “အခြေအမြစ်မရှိ” နှင့် “တာဝန်မဲ့” ဟူသော စွပ်စွဲချက်များကိုလည်း ဖော်ပြခဲ့သည်။

စာလုံးပေါင်းမှားသော အီးမေးလ်များနှင့် ယုံမှားဖွယ်မရှိသော နိုင်ဂျီးရီးယားမင်းသားများ ၏ကမ္ဘာမှ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုမပြည့်မီတွင် စက်မှုလုပ်ငန်းသည် ကျယ်ပြန့်ပြီး ခေတ်မီဆန်းသစ်သော စနစ်တစ်ခုဖြစ်လာကာ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ သားကောင်များထံမှ ဘီလီယံဆယ်နှင့်ချီ၍ ရုန်းထွက်နိုင်ခဲ့သည်။

၎င်း၏နှလုံးသားတွင် “ဝက်သားသတ်ခြင်း” လိမ်လည်လှည့်ဖြားမှုများသည် – လိမ်လည်သူသည် ၎င်းတို့၏သားကောင်ကို ငွေကြေးနှင့်ခွဲခြမ်းရန် မတွန်းပို့မီ ဆက်ဆံရေးတစ်ခုကို အွန်လိုင်းတွင် မွေးမြူထားရာ၊ မကြာခဏဆိုသလို cryptocurrency တွင် “ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှု” မှတစ်ဆင့် ၎င်းတို့၏သားကောင်အား ၎င်းတို့၏ငွေများနှင့်ခွဲထုတ်ရန် တွန်းအားပေးခဲ့သည်။ လိမ်လည်လှည့်ဖြားသူများသည် ပစ်မှတ်များကို လှည့်စားရန် ပိုမိုခေတ်မီသောနည်းပညာကို အသုံးချပြီး စကားဝိုင်းများကို ဘာသာပြန်ရန်နှင့် မောင်းနှင်ရန်၊ ဗီဒီယိုခေါ်ဆိုမှုများပြုလုပ်ရန် နက်ရှိုင်းသောအတုနည်းပညာနှင့် အစစ်အမှန်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖလှယ်မှုများကို အတုခိုးစေရန် မျိုးဆက်သစ် AI ကို အသုံးပြုထားသည်။ စစ်တမ်းတစ်ခုအရ သားကောင်များကို တစ်ဦးလျှင် ပျမ်းမျှ $155,000 (£117,400) ပေးဆောင်ထားကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ အများစုသည် ၎င်းတို့၏ အသားတင်တန်ဖိုး ထက်ဝက်ကျော် ဆုံးရှုံးသွားကြောင်း အစီရင်ခံထားသည်။

အဆိုပါ ကြီးမားသော အလားအလာရှိသော အမြတ်ငွေများသည် လိမ်လည်စက်မှုလုပ်ငန်း၏ စက်မှုထွန်းကားရေးကို တွန်းအားပေးခဲ့သည်။ စက်မှုလုပ်ငန်း၏ တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာ၏ ခန့်မှန်းချက်မှာ ယခုအခါတွင် ဒေါ်လာ ၇၀ ဘီလီယံမှ ဘီလီယံရာနှင့်ချီရှိကာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ တရားမဝင် မူးယစ်ဆေးဝါးကုန်သွယ်မှုနှင့် တန်းတူဖြစ်စေမည့် အတိုင်းအတာတစ်ခုဖြစ်သည်။ စင်တာများကို အများအားဖြင့် နိုင်ငံဖြတ်ကျော် ရာဇ၀တ်မှု ကွန်ရက်များမှ လည်ပတ်လေ့ရှိပြီး တရုတ်နိုင်ငံမှ ဆင်းသက်လာသော်လည်း ၎င်းတို့၏ မြေပြင် သုညမှာ အရှေ့တောင် အာရှဖြစ်သည်။

2024 ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် မဲခေါင်နိုင်ငံများတွင် ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများသည် တစ်နှစ်လျှင် ခန့်မှန်းခြေဒေါ်လာ 44 ဘီလီယံ (ပေါင် 33.4 ဘီလျံ) ရှိပြီး ပေါင်းစပ်တရားဝင်စီးပွားရေး၏ 40% ခန့်နှင့် ညီမျှသည်။ ထိုကိန်းဂဏန်းသည် ရှေးရိုးဆန်သည်ဟု ယူဆကြပြီး မြင့်တက်လာသည်။ “ဒါက ကြီးမားတဲ့ တိုးတက်မှု ဧရိယာတစ်ခုပါ” ဟု နိုင်ငံဖြတ်ကျော် ဖွဲ့စည်းထားသော ရာဇ၀တ်မှု တိုက်ဖျက်ရေး Global Initiative မှ Jason Tower ကဆိုသည်။ “ဒါက 2021 ခုနှစ်ကတည်းက ကမ္ဘာ့တရားမ၀င်ဈေးကွက်ဖြစ်လာပြီး အခုကျွန်တော်တို့က တစ်နှစ်ကို $70bn ပေါင်းတဲ့တရားမဝင်ဈေးကွက်အကြောင်းပြောနေပါတယ်။ 2020 ကိုပြန်သွားကြည့်မယ်ဆိုရင် ဒီပမာဏက ဘယ်မှာမှမရှိတော့ဘူး။”

ကမ္ဘောဒီးယားတွင် အမေရိကန်အစိုးရမှ နိုင်ငံအနှံ့ လိမ်လည်လှည့်စားသည့် ဒြပ်ပေါင်းများကို လုပ်ဆောင်ရန် စွပ်စွဲထားသော ကုမ္ပဏီတစ်ခုသည် ပြီးခဲ့သည့်လက တရားရေးဌာန (DOJ) မှ သိမ်းဆည်းရမိမှုတွင် ပစ်မှတ်ထားသည့် ဒေါ်လာ ၁၅ ဘီလျံရှိခဲ့ပြီး ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးထက်ဝက်နီးပါး ရန်ပုံငွေများရှိသည်။

လိမ်လည်မှုပေါင်းများထဲတွင် ဖော်ထုတ်ထားသော လူမျိုးများ၏ မူရင်းနိုင်ငံများကို ပြသသည့်မြေပုံ

ထိုကဲ့သို့သော ကြီးမားသော အလားအလာရှိသော အမြတ်အစွန်းများဖြင့် ၎င်းကို အဆင်ပြေချောမွေ့စေရန်အတွက် အခြေခံအဆောက်အအုံများကို လျင်မြန်စွာ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ အချက်အချာကျသောနေရာများသည် ပဋိပက္ခဇုန်များနှင့် ဥပဒေမဲ့နှင့် စည်းကြပ်မှုအားနည်းသော နယ်စပ်ဒေသများတစ်လျှောက်တွင် ရှင်သန်ကြီးထွားကြသည်။ လာအိုတွင် ရွှေတြိဂံ အထူးစီးပွားရေးဇုန်တွင် လူ ၄၀၀ ခန့် လည်ပတ်လုပ်ကိုင်နေကြသည်ဟု တာဝန်ရှိသူများက ဒေသဆိုင်ရာ မီဒီယာများကို ပြောကြားခဲ့သည်။ Cyber ​​Scam Monitor – လိမ်လည်လှည့်စားသော Telegram လိုင်းများ၊ ရဲအစီရင်ခံစာများ၊ မီဒီယာများနှင့် ဂြိုလ်တုဒေတာများကို စောင့်ကြည့်သည့် အစုအဖွဲ့တစ်ခုသည် ကမ္ဘောဒီးယားတစ်ဝှမ်းတွင် သံသယရှိသောဆိုက် ၂၅၃ ခုကို ရှာဖွေတွေ့ရှိထားသည်။ အများသူငှာ အလွန်ကြီးမားပြီး အများသူငှာ လည်ပတ်နေကြသည် ။

ဒြပ်ပေါင်းများ၏ အတိုင်းအတာသည် ၎င်းတို့ကို လက်ခံကျင်းပသည့် ပြည်နယ်များ မည်မျှ အပေးအယူလုပ်ခဲ့သည်ကို ညွှန်ပြနေသည်ဟု ကျွမ်းကျင်သူများက ဆိုသည်။

“ဒါတွေက ကြီးမားတဲ့ အခြေခံအဆောက်အအုံ အစိတ်အပိုင်းတွေဖြစ်ပြီး လူသိရှင်ကြား ထူထောင်ကြတယ်။ နယ်ခြားကိုသွားပြီးတော့ သူတို့ကို စောင့်ကြည့်နိုင်တယ်။ သူတို့ထဲက တချို့ကိုတောင် လမ်းလျှောက်လို့ရတယ်” ဟု Tower ကဆိုသည်။ “လူမြင်ကွင်းမှာ ဒီလိုဖြစ်ပျက်နေတာဟာ ပြင်းထန်တဲ့ အပြစ်ပေးခံရမှုအဆင့်ကို ပြသနေတာဖြစ်ပြီး ဘယ်ပြည်နယ်တွေက ဒါကို သည်းခံရုံသာမကဘဲ တကယ်တမ်းမှာတော့ ဒီရာဇ၀တ်မှုကျူးလွန်သူတွေဟာ နိုင်ငံတော်ကို မြှုပ်နှံထားတဲ့ အခြေအနေဖြစ်လာပါတယ်။”

ကမ္ဘောဒီးယားတွင် လိမ်လည်လှည့်စားသည့် လုပ်ငန်းများနှင့် ဆက်နွှယ်သည်ဟု စွပ်စွဲမှုများကြောင့် ထိုင်းဘဏ္ဍာရေး ဒုတိယဝန်ကြီးသည် အောက်တိုဘာလတွင် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ Prince Group လိမ်လည်မှုကွန်ရက်ကို ချုပ်ကိုင်ထားသည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရသော ဗြိတိန်နှင့် အမေရိကန်တို့၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ မကြာသေးမီက ဒဏ်ခတ်ခံခဲ့ရသည့် Chen Zhi သည် ကမ္ဘောဒီးယားဝန်ကြီးချုပ်၏ အကြံပေးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ကုမ္ပဏီ သို့မဟုတ် ၎င်း၏ဥက္ကဋ္ဌသည် တရားမ၀င်လုပ်ဆောင်မှုတစ်ခုခုတွင် ပါဝင်နေသည်ဟု Prince Group မှ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ငြင်းဆိုထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်၊ လိမ်လည်မှုစင်တာများသည် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအတွက် အဓိကဘဏ္ဍာရေးစီးဆင်းမှုဖြစ်လာသည်။ ဖိလစ်ပိုင်တွင် မြို့တော်ဝန်ဟောင်း Alice Guo သည် ရာထူးတက်နေစဉ်အတွင်း လိမ်လည်လှည့်စားသည့် စင်တာကို လည်ပတ်ခဲ့သည့် မြို့တော်ဝန်ဟောင်း Alice Guo ကို ထောင်ဒဏ်တစ်သက်တစ်ကျွန်း ချမှတ်ခဲ့သည်။

အရှေ့တောင် အာရှတစ်ဝှမ်းတွင် လိမ်လည်လှည့်စားသူများသည် “အလွန်မြင့်မားသောအဆင့်တွင် လုပ်ဆောင်နေကြသည်၊ ၎င်းတို့သည် သံတမန်ရေးဆိုင်ရာ အထောက်အထားများကို ရယူနေကြသည်၊ ၎င်းတို့သည် အကြံပေးများဖြစ်လာကြသည်… နိုင်ငံတော်၏ ပါဝင်ပတ်သက်မှုနှင့် ပူးပေါင်းရွေးချယ်မှုအဆင့်တွင် ကြီးမားသည်” ဟု Tower က ဆိုသည်။

“မင်းမှာ ဒီသဘာ၀တရားမဝင်တဲ့ ဈေးကွက်တစ်ခုရှိတယ်၊ ဗြောင်ကျကျ အပြစ်ပေးခံရပြီး ဒီလိုလူသိရှင်ကြားဖြစ်သွားတဲ့ ကမ္ဘာကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေတဲ့၊ အဲဒါက မကြုံစဖူးဘဲ။”

အမြန်လမ်းညွှန်

ဤဇာတ်လမ်းအကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ထံ ဆက်သွယ်ပါ။

ရှိုး

အများသူငှာ စိတ်ဝင်စားမှုအကောင်းဆုံး ဂျာနယ်လစ်ဇင်သည် အများသူငှာ သိရှိသူများ၏ ကိုယ်တွေ့ အကောင့်များပေါ်တွင် မူတည်သည်။

သင့်တွင် ဤအကြောင်းအရာနှင့်ပတ်သက်၍ မျှဝေရန်တစ်ခုခုရှိပါက၊ အောက်ပါနည်းလမ်းများကို အသုံးပြု၍ ကျွန်ုပ်တို့ထံ လျှို့ဝှက်စွာ ဆက်သွယ်နိုင်ပါသည်။

Guardian အက်ပ်တွင် လုံခြုံသော စာတိုပေးပို့ခြင်း

Guardian အက်ပ်တွင် ဇာတ်လမ်းများအကြောင်း အကြံပြုချက်များကို ပေးပို့ရန် ကိရိယာတစ်ခု ရှိသည်။ Messages များသည် Guardian မိုဘိုင်းအက်ပ်တိုင်း လုပ်ဆောင်သည့် ပုံမှန်လုပ်ဆောင်မှုအတွင်း ကုဒ်ဝှက်ထားသော အဆုံးထိ ဖုံးကွယ်ထားသည်။ ၎င်းသည် သင်ပြောနေသည့်အရာများကို မဆိုထားနှင့် သင် ကျွန်ုပ်တို့နှင့် ဆက်သွယ်နေကြောင်း အကဲခတ်သူတစ်ဦးမှ တားဆီးထားသည်။

သင့်တွင် Guardian အက်ပ်မရှိသေးပါက (iOS/Android) ကိုဒေါင်းလုဒ်လုပ်ပြီး မီနူးသို့သွားပါ။ ‘Secure Messaging’ ကို ရွေးပါ။

SecureDrop၊ instant messengers၊ အီးမေးလ်၊ တယ်လီဖုန်းနှင့် ပို့စ်

အကယ်၍ သင်သည် Tor ကွန်ရက်ကို စောင့်ကြည့်ခြင်း သို့မဟုတ် စောင့်ကြည့်ခြင်းမရှိဘဲ လုံခြုံစွာအသုံးပြုနိုင်ပါက၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ SecureDrop ပလပ်ဖောင်းမှတစ်ဆင့် Guardian သို့ မက်ဆေ့ချ်များနှင့် စာရွက်စာတမ်းများကို ပေးပို့နိုင်ပါသည်။

နောက်ဆုံးတွင်၊ theguardian.com/tips တွင် ကျွန်ုပ်တို့၏လမ်းညွှန်ချက်သည် ကျွန်ုပ်တို့အား လုံခြုံစွာဆက်သွယ်ရန် နည်းလမ်းများစွာကို ဖော်ပြထားပြီး တစ်ခုစီ၏ ကောင်းကျိုးနှင့် ဆိုးကျိုးများကို ဆွေးနွေးပါသည်။

သရုပ်ဖော်ပုံ- Guardian Design / Rich Cousins

သင့်အကြံပြုချက်အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါသည်။