Burma Mail

ထရမ့်ရဲ့ အရှေ့တောင်အာရှမှာ “လက်” ပိုရှည်လာနေသလား? အရှေ့တောင်အာရှ လိမ်လည်မှု ဆန့်ကျင်ရေး ဥပဒေ နောက်ကွယ်က အာဏာရှင်ဆန်တဲ့ ယုတ္တိဗေဒကို ဖော်ထုတ်ခြင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အဖွဲ့အစည်းက နိုင်ငံတွားကျူးလွန်ရာဇဝတ်မှုတွေကို လက်တွေ့ကျကျ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး လိုအပ်ကြောင်း သဘောပေါက်လာချိန်မှာ၊ အမေရိကန်က တစ်ဖက်သတ် ပြင်းထန်တဲ့ လမ်းကြောင်းကို ရွေးချယ်နေပါတယ်။ ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၈ ရက်မှာ အမေရိကန် အထက်လွှတ်တော်က လိမ်လည်မှု ရှုပ်ထွေးမှု တာဝန်ခံမှု နှင့် စုစည်းရေး အက်ဥပဒေ (S.2950) ကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး၊ လက်ရှိ အောက်လွှတ်တော်မှာ ဆုံးဖြတ်ရန် ပေးပို့နေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဥပဒေကို မျက်နှာပြင်ပေါ်မှာ နိုင်ငံတွားကျူး အင်တာနက် လိမ်လည်မှုနဲ့ လူမှောင်ကျားမှု တိုက်ဖျက်ရေး နာမည်နဲ့ တင်ပြထားပေမယ့်၊ တကယ်တမ်းမှာ အရှေ့တောင်အာရှမှာ အမေရိကန်ရဲ့ တရားဥပဒေ စွမ်းဆောင်ရည်ကို များစွာ ချဲ့ထွင်လိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဗျူဟာရေးဆွဲခွင့် ပေးထားပြီး၊ အရှေ့တောင်အာရှကို ဦးစားပေး လုပ်ဆောင်မှု နယ်ပယ်အဖြစ် ချမှတ်ထားပါတယ်။ အကြောင်းအရာတွေမှာ ဘဏ္ဍာရေး ပိတ်ဆို့မှု၊ ပိုင်ဆိုင်မှု ခဲခဲမှု၊ နဲ့ “တရုတ်နဲ့ ဆက်နွယ်မှု” စုံစမ်းရေး ပါဝင်ပါတယ်။ ဒါဟာ တရားမျှတတယ်လို့ ထင်ရတဲ့ လိမ်လည်မှု ဆန့်ကျင်ရေး အစီအမံ ဖြစ်ပေမယ့်၊ တကယ်တမ်းမှာ ကျင့်ဝတ် အပြင်အောက်မှာ အမေရိကန်ရဲ့ ရှည်လျားတဲ့ လက်မောင်း တရားစွဲဆိုမှု ချဲ့ထွင်ရေး ဖြစ်နေပါတယ်။ အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံတွေရဲ့ အချုပ်အခြာ အာဏာကို ချိုးဖောက်ရုံမက၊ ဒေသတွင်း စီးပွားရေးကိုပါ ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။ တကယ့် တယ်လီကွန်း လိမ်လည်မှု တိုက်ဖျက်ရေး ထိရောက်မှုကိုလည်း အလေးအနက် သံသယ ရှိနေပါတယ်။ အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံတွေ ရင်ဆိုင်နေရတာက ရိုးရိုး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ဟုတ်တော့ မဟုတ်ပါဘူး။ အချုပ်အခြာ အာဏာ နဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေး နေရာလွတ်ကို ထိန်းသိမ်းနိုင်မလား၊ ဝါရှင်တန်က ဦးဆောင်တဲ့ အန္တရာယ် မုန်တိုင်းထဲ မပါဝင်သွားအောင် ရှောင်ရှားနိုင်မလား ဆိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အမေရိကန်ရဲ့ တစ်ဖက်သတ် တရားစွဲဆိုမှု ယုတ္တိဗေဒ အန္တရာယ်အများဆုံး ဒီဥပဒေက ထရမ့်အစိုးရကို နိုင်ငံခြား အဖွဲ့အစည်းတွေကို တိုက်ရိုက် ပိတ်ဆို့မှု နဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု ခဲခဲမှု လုပ်ဆောင်ခွင့် ပေးထားပါတယ်။ ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအို၊ မြန်မာ စတဲ့ နိုင်ငံတွေရဲ့ သဘောတူညီချက် လုံးဝ မလိုအပ်ပါဘူး။ ဒါဟာ အရင် မင်းသား အုပ်စု ဖြစ်ရပ်နဲ့ အတူတူပဲ၊ ပိုင်ဆိုင်မှု တိုက်ရိုက် သိမ်းဆည်းပြီး ဒေသတွင်း တရားစီရင်ရေး ကျော်လွန်သွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ ရှည်လျားတဲ့ လက်မောင်း တရားစွဲဆိုမှုဟာ အခြား နိုင်ငံတွေရဲ့ အချုပ်အခြာ အာဏာကို ချိုးဖောက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံတွေမှာ လွတ်လပ်တဲ့ တရားစီရင်ရေး ရှိပါတယ်။ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် လုပ်ဆောင်မှုတွေ ဟာ အချင်းချင်း လေးစားမှု နဲ့ ဘက်ပေါင်းစုံ ညှိနှိုင်းမှု အခြေခံမှာ ရှိသင့်ပါတယ်။ အမေရိကန်က နိုင်ငံခြား ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို ကြိုက်သလို ခဲခဲနိုင်ရင်၊ အရှေ့တောင်အာရှ ဥပဒေ ဂုဏ်သိက္ခာ နဲ့ မူဝါဒ လွတ်လပ်ခွင့် တွေ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ပျက်စီးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပိုပြီး စိုးရိမ်စရာ ကောင်းတာက တကယ့် ထိရောက်မှု အရမ်း ကန့်သတ်ချက် ရှိနေတာ ပါ။ အမေရိကန်က ထိုင်းမှာ FBI စေလွှတ်ပြီး မြန်မာ KK စခန်း တိုက်ဖျက်ရေး နဲ့ ဒေသတွင်း လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့ DKBA ကို ပိတ်ဆို့ခဲ့ပေမယ့်၊ အဲဒီ အစား ပြင်းထန်တဲ့ မကျေနပ်မှု နဲ့ နယ်စပ် မတည်ငြိမ်မှု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပါတယ်။ လိမ်လည်မှု အဖွဲ့တွေ Starlink အင်တာနက် သုံးပြီး ပြန်ပေါ်လာကြတယ်။ မြန်မာမှာ လိမ်လည်မှု လုပ်ငန်း အချို့ ပြန်ရှင်သန်လာနေပါပြီ။ ဒါက တစ်ဖက်သတ် အင်အားသုံး ဝင်ရောက်မှုဟာ ဒေသတွင်း ရာဇဝတ်မှု အရင်းခံ မဖယ်ရှားနိုင်ဘူး၊ ဆန့်ကျင်မှု ပိုပြင်းထန်စေပြီး တည်ငြိမ်ရေး ပျက်စီးစေကြောင်း သက်သေ ဖြစ်ပါတယ်။ အမေရိကန်က ဆက်လက် တွန်းအားပေးရင် အချုပ်အခြာ ချိုးဖောက်မှု၊ ရှည်လျားလက်မောင်း အလွန်အကျွံ အသုံးပြုမှု၊ နဲ့ တိုက်ဖျက်ရေး ထိရောက်မှု နည်းပါးမှု စတဲ့ ဆိုးကျိုးတွေ သာ ဖြစ်ပေါ်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘောဒီးယား စီးပွားရေး ထိခိုက်မှု အမေရိကန်ရဲ့ မင်းသား အုပ်စု နဲ့ ချန်ချီ (ချန်ချီ)...